Uszkodzenie słuchu i głuchota

Wśród osób będących częścią Kultury Głuchych, ubytek słuchu postrzegany jest raczej jako „zyskanie głuchoty”. Ubytek słuchu to w rzeczywistości tylko jedna z wielu cech, które charakteryzują osobę Głuchą. Posiadanie wiedzy na temat głuchoty jest jednak pomocne i potrzebne.

Większość słyszących ludzi, kiedy myśli o osobach głuchych, skupia się wyłącznie na ich ubytku słuchu. To tak, jakby osoba głucha była wyłącznie wielkim uchem, a nie indywiduum, które prowadzi życie polegające na czymś więcej niż „byciu głuchym”. W kontekście postrzegania głuchoty, można wyróżnić dwa typy osób słyszących:

1. Grupa osób słyszących, która postrzega Głuchych najpierw przez pryzmat ich „upośledzenia”, a dopiero potem zauważając w nich indywidualne jednostki (ci, którzy widzą jedynie „wielkie ucho”).

2. Grupa osób słyszących, które postrzegają Głuchych jako indywidualne jednostki, a dopiero potem jako osoby niesłyszące (ci, którzy widzą w Głuchych indywidualności)

W nabraniu właściwego podejścia do osób głuchych i w zrozumieniu, co tak naprawdę dzieje się w ich uszach, pomoże zapoznanie się z medycznymi aspektami ubytku słuchu.

Perspektywa medyczna

Osoba z ubytkiem słuchu poddawana jest wielokrotnym testom, diagnozowaniu, uzyskuje często sprzeczne ze sobą informacje, wymaga się od niej dokonywania trudnych wyborów. Jakość jej późniejszego życia zależy od tego, jakiej pomocy udzielą jej wtedy lekarze i jakie decyzje podejmie. Testy słuchu są bardzo skomplikowane, czasami budzą niepokój. Sposób, w jaki wykonywane są badania przesiewowe słuchu u niemowląt, może wydawać się w porządku dla osób słyszących, jednak krytykowany jest przez społeczność Głuchych.

Głuchota może wystąpić wskutek uszkodzeń różnych części ucha. Jego anatomia nie jest aż tak skomplikowana: w uchu jest tylko kilka części, które sprawiają, że słyszymy. Jednak jeśli choć jedna z nich nie będzie funkcjonowała prawidłowo, możemy całkowicie stracić słuch.

Są trzy główne typy głuchoty:

  • przewodzeniowa,
  • czuciowo-nerwowa,
  • mieszana,
  • jednostronna (nie jest jednym z głównych typów głuchoty, lecz warto ją wymienić)
     

Powody występowania głuchoty w każdym z tych typów są inne. Inne są też metody leczenia. Głuchota czuciowo-nerwowa jest najczęściej spotykana, ale w zasadzie nieuleczalna, podczas kiedy głuchota przewodzeniowa jest rzadziej spotykana, ale może być wyleczona stosunkowo łatwo.

Istnieje kilka głównych metod leczenia lub też wspomagania ubytku słuchu:

  1. aparaty słuchowe,
  2. urządzenia wspomagające słyszenie,
  3. implanty, np. ślimakowe.

Nie każda z tych metod może być stosowana w każdym przypadku. Ich skuteczność zależy od typu ubytku słuchu, czasu rozpoczęcia leczenia, ilości zachowanych resztek słuchowych oraz innych czynników.

Wraz z nadejściem nowej ery technologii, powstało kilka urządzeń dla Głuchych, które sprawiają, że ubytek słuchu nie jest tak dotkliwy. Niektóre z tych pożytecznych urządzeń, a także działań wspomagających osoby głuche, to:

  1. budziki dla Głuchych,
  2. wideofony,
  3. psy-przewodnicy,
  4. transkrypcje materiałów audio/audiowizualnych,
  5. telefony tekstowe.

Osoby słyszące wiele rzeczy uznają za oczywiste, tak jak budzenie się za pomocą budzika, rozmawianie przez telefon, czy oglądanie telewizji. Wymienione wyżej pomoce wspierają osoby niesłyszące w tych „prozaicznych” sytuacjach i sprawiają, że ich życie staje się trochę prostsze. To, jakie życie prowadzą osoby głuche zależy od tego, jakich informacji dostarczyli im lekarze zaraz po diagnozie oraz jak je wykorzystały.

Perspektywa jednostki

Głuchota to o wiele więcej, niż tylko ubytek słuchu. Termin „głuchota” stara się złączyć w jedno wszystkie aspekty bycia Głuchym.

Zmysł słuchu jest tylko jednym z pięciu, które posiadamy. Zmiana, jakiej doświadcza osoba z ubytkiem słuchu, zależy w zasadzie od dwóch czynników:

  1. kiedy straciła słuch,
  2. jak duży jest ubytek słuchu.

Posiadanie pewnego stopnia ubytku słuchu niekoniecznie uczyni cię Głuchym. Głuchota to tylko fizyczny aspekt bycia Głuchym. Aby zrozumieć, co sprawia, że osoba jest Głucha, trzeba poznać środowisko Głuchych. Świetnym na to sposobem jest czytanie prowadzonych przez nich blogów. Zazwyczaj piszą o problemach społeczności Głuchych i prezentują wartości i przekonania swojej kultury. Świetnym blogiem i polecanym przez nas jest blog prowadzony przez Luszkę Ciechacką, bardzo popularną w Polsce Głuchą blogerkę. Jeżeli ktoś chciałby dowiedzieć się czegoś więcej na temat tego bloga zapraszmy na http://barwy-ciszy.blogspot.com/.

Znajomość tematów związanych ze społecznością Głuchych ma wpływ na naukę języka migowego i jest do tego absolutnie potrzebna. Uczenie się języka migowego bez jednoczesnego poznawania środowiska Głuchych jest bezcelowe. To jakby się uczyć języka obcego, nie konfrontując go z kulturą danego narodu.

Istnieje rozróżnienie pomiędzy osobami Głuchymi, głuchymi, słabosłyszącymi i z upośledzeniem słuchu, które nie ma nic wspólnego z ubytkiem słuchu.

Osoba głucha będzie prowadziła życie w określony sposób, zależnie od czynników wymienionych wyżej. Niektóre osoby głuche chcą być „wyleczone” (mają takie same przekonania jak pierwsza grupa osób słyszących), podczas kiedy inne uwielbiają być Głuche i nie chcą się „leczyć” (mają takie same przekonania jak druga grupa osób słyszących). Jak wiadomo, perspektywa widzenia zależy od punktu siedzenia. Jednak jeśli ktoś chce stać się częścią społeczności Głuchych, warto utożsamić się z drugą grupą osób słyszących (albo wszystkie twoje rozmowy z Głuchymi będą kłótniami!).

Głuchota i ubytek słuchu

Najważniejsze fakty:

  • Na świecie żyje 360 milionów ludzi z ubytkiem słuchu.
  • Ubytek słuchu może być dziedziczony lub spowodowany zakażeniem różyczką w życiu płodowym, powikłaniami okołoporodowymi, niektórymi chorobami zakaźnymi takimi jak zapalenie opon mózgowych, przewlekłymi infekcjami uszu, przyjmowaniem leków ototoksycznych, narażeniem na nadmierny hałas i starzeniem się.
  • Dzięki pierwotnej prewencji można uniknąć połowy wszystkich przypadków ubytku słuchu.
  • Osoby z ubytkiem słuchu mogą korzystać z takich urządzeń jak aparaty słuchowe, urządzenia wspomagające, implanty ślimakowe, a także z transkrypcji materiałów audio i audiowizualnych, szkoleń języka migowego, pomocy edukacyjnych i społecznych.
  • Obecna produkcja aparatów słuchowych pokrywa mniej niż 10% światowego zapotrzebowania.
  • WHO wspiera wiele krajów w rozwoju programów wykrywania i leczenia ubytku słuchu, które są zintegrowane z podstawowym programem opieki zdrowotnej państwa.

Ponad 5% światowej populacji – 360 milionów ludzi – ma ubytek słuchu (w tym 328 milionów osób dorosłych i 32 miliony dzieci). Termin „ubytek słuchu” odnosi się do ubytku większego niż 40 dB w lepiej słyszącym uchu osoby dorosłej i ubytku większego niż 30 dB w lepiej słyszącym uchu dziecka. Większość osób z ubytkiem słuchu podchodzi z państw o niskich i średnich dochodach. Dotknięta jest nim około 1/3 osób powyżej 65 roku życia. Częstość jego występowania w tej grupie wiekowej jest najwyższa w Azji Południowej, Azji-Pacyfik i Afryce Subsaharyjskiej.

Ubytek słuchu i głuchota

Osoba, która nie słyszy prawidłowo (próg słyszenia 25 dB lub lepiej w obu uszach), uznawana jest za osobę z ubytkiem słuchu. Ubytek słuchu może być lekki, umiarkowany, znaczny lub głęboki. Może obejmować jedno lub dwoje uszu i prowadzi do trudności w słyszeniu mowy i głośnych dźwięków.

Termin „słabosłyszący” odnosi się do osób z ubytkiem słuchu wahającym się od lekkiego do znacznego. Zazwyczaj porozumiewają się one używając języka mówionego i wspomagają się aparatami słuchowymi, urządzeniami wspomagającymi słyszenie oraz transkrypcją. Osoby z większym ubytkiem słuchu mogą korzystać z implantów ślimakowych. Głusi natomiast mają głęboki ubytek słuchu, co wiąże się z niewielką zdolnością słyszenia lub zupełną jej utratą. Zazwyczaj, aby się komunikować, używają języka migowego.

Przyczyny ubytku słuchu i głuchoty

Przyczyny ubytku słuchu i głuchoty można podzielić na przyczyny wrodzone i nabyte.

Przyczyny wrodzone:

Przyczyny wrodzone prowadzą do wrodzonego lub nabytego zaraz po urodzeniu ubytku słuchu. Ubytek słuchu może być spowodowany dziedzicznymi i niedziedzicznymi czynnikami genetycznymi, a także niektórymi komplikacjami występującymi podczas ciąży i porodu, np.

  • zakażeniem różyczką, syfilisem lub innymi infekcjami w życiu płodowym;
  • niską wagą noworodka,
  • niedotlenieniem porodowym,
  • niewłaściwym stosowaniem leków ototoksycznych (takich jak aminoglikozydy, cytostatyki, leki moczopędne i leki przeciwmalaryczne) w czasie ciąży,
  • ciężką postacią żółtaczki w okresie noworodkowym, która może prowadzić do uszkodzenia nerwu słuchowego u noworodka.

Przyczyny ubytku słuchu i głuchoty:

Przyczyny nabyte prowadzą do ubytku słuchu w dowolnym wieku.

  • Choroby zakaźne, takie jak zapalenie opon mózgowych, odra i świnka, mogą prowadzić do ubytku słuchu, głównie w dzieciństwie, ale także w późniejszym okresie życia.
  • Przewlekłe zapalenie ucha, często objawiające się wysiękami, może prowadzić do ubytku słuchu. W niektórych przypadkach stan ten może również prowadzić do poważnych, zagrażających życiu powikłań, takich jak ropień mózgu i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.
  • Zbieranie się płynu w uchu (zapalenie ucha środkowego) może spowodować ubytek słuchu.
  • Używanie leków ototoksycznych w dowolnym wieku, takich jak niektóre antybiotyki i leki przeciwmalaryczne, może uszkodzić ucho wewnętrzne.
  • Uraz głowy lub uraz ucha może spowodować ubytek słuchu.
  • Nadmierny hałas, w tym praca z głośnymi maszynami lub ekspozycja na głośną muzykę i głośne dźwięki takie jak wystrzały i wybuchy, może uszkodzić słuch.
  • Związany z wiekiem ubytek słuchu (starcze przytępienie słuchu) jest spowodowany degeneracją komórek czuciowych.
  • Woskowina lub ciało obce blokujące przewód słuchowy może spowodować ubytek słuchu w każdym wieku. Taki ubytek słuchu jest zazwyczaj łagodny i może być łatwo usunięty.

Wśród dzieci, przewlekłe zapalenie ucha środkowego jest najczęstszą przyczyną ubytku słuchu.

Konsekwencje ubytku słuchu

Konsekwencje funkcjonalne

Jeden z głównych skutków ubytku słuchu leży w zdolności jednostki do komunikacji z innymi. Rozwój języka mówionego jest często opóźniony u dzieci z głuchotą.

Ubytek słuchu i choroby uszu, takie jak zapalenie ucha środkowego, mogą mieć negatywny wpływ na wyniki dzieci w nauce. Jednak kiedy stwarza się im możliwości do efektywnego komunikowania się z innymi, mogą angażować się w naukę na takich samych zasadach, co ich rówieśnicy. Dzieci z ubytkiem słuchu mogą komunikować się poprzez mówiony/pisany język oraz język migowy.

Konsekwencje społeczne i emocjonalne

Ograniczony dostęp do usług i powszechnej komunikacji, może mieć znaczący wpływ na życie codzienne osoby z ubytkiem słuchu, powodując uczucie samotności, izolacji i frustracji, zwłaszcza u osób starszych. Jeśli osoba z wrodzoną głuchotą została pozbawiona możliwości nauki języka migowego jako dziecko, może czuć się wykluczona z interakcji społecznych.

Konsekwencje ekonomiczne

W krajach rozwijających się, dzieci z ubytkiem słuchu i głuchotą rzadko otrzymują wykształcenie. Dorośli z ubytkiem słuchu mają znacznie wyższą stopę bezrobocia. Wśród tych, którzy są zatrudnieni, w porównaniu z ogółem pracowników, większy odsetek pracuje na niższych stanowiskach. Zwiększenie dostępu do edukacji i rehabilitacji zawodowej, a także zwiększenie świadomości na temat ubytku słuchu i głuchoty, zwłaszcza wśród pracodawców, zmniejszyłoby stopę bezrobocia u tych osób.

Oprócz ekonomicznych skutków ubytku słuchu na poziomie indywidualnym, znacznie wpływa on na rozwój społeczny i gospodarczy społeczności i krajów.

Profilaktyka

Połowie wszystkich przypadków ubytku słuchu można zapobiec poprzez profilaktykę pierwotną. Niektóre z podstawowych strategii obejmują:

  • immunizację dzieci przeciwko chorobom wieku dziecięcego, takim jak zapalenie opon mózgowych, odra, różyczka i świnka;
  • zaszczepianie dziewcząt i kobiet w wieku rozrodczym przeciwko różyczce w okresie poprzedzającym ciążę;
  • badania w kierunku kiły i innych infekcji oraz ich leczenie u kobiet w ciąży;
  • poprawę opieki perinatalnej i przedporodowej, w tym promowanie bezpiecznego porodu;
  • unikanie stosowania leków ototoksycznych (jedynie pod warunkiem przepisania przez lekarza i kontrolowania jego przyjmowania);
  • wysyłanie dzieci z wysokimi czynnikami ryzyka (takimi jak występowanie głuchoty u innych członków rodziny, niska masa urodzeniowa, niedotlenienie porodowe, żółtaczka, zapalenie opon mózgowych) na wczesne badania słuchu, dokonywanie szybkich diagnoz i podejmowanie odpowiedniego leczenia, jeśli zajdzie taka potrzeba;
  • zmniejszenie narażenia na hałas (zarówno pod względem zawodowym jak i rekreacyjnym) poprzez budowanie świadomości skutków narażenia na nadmierny hałas, używania urządzeń ochronnych oraz opracowania i wdrożenia odpowiedniego prawodawstwa.

Ubytkowi słuchu spowodowanemu zapaleniem ucha środkowego można zapobiec poprzez zdrowe praktyki realizowane w ramach opieki zdrowotnej. Ubytek słuchu może być usunięty dzięki wczesnemu wykryciu, a następnie dzięki odpowiednim zabiegom medycznym lub chirurgicznym.

Rozpoznanie i leczenie

Duży odsetek osób żyjących z ubytkiem słuchu może skorzystać na jego wczesnym wykryciu, interwencji i późniejszym odpowiednim leczeniu.

Wczesne wykrycie i interwencja, to najważniejsze czynniki minimalizujące wpływ ubytku słuchu na rozwój dziecka i jego osiągnięcia edukacyjne. U niemowląt i małych dzieci z ubytkiem słuchu, wczesne rozpoznanie i leczenie ubytku poprzez wdrożenie programów badań przesiewowych słuchu, może poprawić wyniki językowe i edukacyjne dziecka. Dzieci z głuchotą powinny mieć możliwość uczenia się języka migowego wraz z ich rodzinami.

Przedszkolne, szkolne i okresowe badania w kierunku chorób ucha i ubytku słuchu mogą być pomocne we wczesnym wykrywaniu i leczeniu ubytków słuchu.

Osoby z ubytkiem słuchu mogą korzystać z aparatów słuchowych, urządzeń wspomagających słyszenie i implantów ślimakowych. Mogą również korzystać na logopedii, rehabilitacji słuchowej i innych związanych z tym obszarem usług. Obecny poziom produkcji aparatów słuchowych pokrywa jednak mniej niż 10% światowego zapotrzebowania. W krajach rozwijających się, mniej niż 1 na 40 osób, która potrzebuje aparatu słuchowego, rzeczywiście go posiada. Brak dostępności punktów zajmujących się dopasowaniem, korygowaniem i naprawą aparatów słuchowych, to kolejna bariera pojawiająca się w środowiskach o niskim przychodzie. Produkowanie odpowiadających potrzebom i niedrogich aparatów słuchowych, a także zapewnienie dostępu do usług uzupełniających we wszystkich częściach świata, pomoże wielu osobom z ubytkiem słuchu.

Osoby z postępującym ubytkiem słuchu mogą nauczyć się komunikować poprzez rozwijanie umiejętności czytania z ruchu warg, korzystanie z pisanego i drukowanego tekstu oraz języka migowego. Dzieci z ubytkiem słuchu skorzystają na nauczaniu w języku migowym, natomiast używanie transkrypcji i języka migowego w przekładzie programów telewizyjnych ułatwi osobom z ubytkiem słuchu dostęp do informacji. Oficjalne uznanie narodowych języków migowych i zwiększenie dostępności tłumaczy języka migowego to działania, które umożliwią szerszy dostęp do usług związanych z językiem migowym. Przepisy dotyczące praw człowieka i inne zabezpieczenia mogą pomóc w efektywniejszej integracji osób z ubytkiem słuchu.

Obowiązki WHO

WHO wspiera państwa członkowskie w tworzeniu programów wykrywania i leczenia ubytku słuchu, które są zintegrowane z podstawowym programem opieki zdrowotnej państwa. Działania WHO obejmują:

  • zachęcanie i wspieranie państw członkowskich w opracowaniu i realizacji krajowych, podstawowych programów wykrywania i leczenia ubytku słuchu,
  • zapewnienie środków technicznych i opracowanie wytycznych do szkolenia pracowników opieki zdrowotnej w zakresie wiedzy o wykrywaniu i leczeniu ubytku słuchu,
  • tworzenie i rozwijanie wytycznych do zapobiegania najważniejszym, dającym się uniknąć przyczynom ubytku słuchu,
  • budowanie partnerstwa, aby zapewnić osobom z ubytkiem słuchu niedrogie usługi i aparaty słuchowe,
  • budowanie świadomości dotyczącej poziomów, przyczyn i skutków ubytku słuchu, a także możliwości zapobiegania, wykrywania i nadzorowania ubytku słuchu,
  • zbieranie danych na temat głuchoty i ubytku słuchu, aby wykazać skalę i skutki problemu,
  • wpieranie osób z niepełnosprawnościami w integracji społecznej, w tym osób z ubytkiem słuchu i głuchotą, na przykład poprzez programy rehabilitacji środowiskowej.

NASZE PROJEKTY

Dowiedz się wszystkiego o realizowanych przez nas projektach.

więcej

O GEST

Poznaj nasze Towarzystwo, statut oraz pełnioną misję.

więcej

FAQ

Poznaj najczęsciej zadawane pytania oraz odpowiedzi na nie.

więcej

Towarzystwo Tłumaczy i Wykładowców Języka Migowego "GEST"

ul. J. H. Dąbrowskiego 77a
IV piętro, pokój 4.12
60-529 Poznań

Tel. kom. +48 692 416 823
Fax (75) 781 31 63

e-mail: biuro@towarzystwogest.eu

KRS: 0000357326
REGON: 021274758
NIP: 6161544240

Wpis do rejestru instytucji szkoleniowych pod numerem ewidencyjnym: 2.02/00034/2015

KONTO:
Volkswagen Bank direct
nr: 30 2130 0004 2001 0606 3515 0001